Werk je met een paar collega’s onder één dak, maar wil je toch zelfstandig blijven factureren? Dan kom je vroeg of laat de term maatschap tegen. In de mondzorg zie je dat vooral bij mondhygiënisten en tandarts-waarnemers die samen een praktijkruimte delen, zonder dat ze in loondienst gaan. Wat een maatschap precies is en wat het voor je administratie betekent, lees je hier.
Wat is een (kosten)maatschap?
Een maatschap is een samenwerkingsvorm tussen zelfstandigen die ieder voor eigen rekening en risico werken, maar bepaalde zaken gezamenlijk organiseren. In de mondzorg gaat het meestal om een kostenmaatschap: de maten delen de kosten van de praktijkruimte, apparatuur, assistentie en soms de balie, maar iedereen behoudt zijn eigen patiëntenstroom, eigen omzet en eigen fiscale positie als zzp’er.
Het verschil met een gewone maatschap is dus vooral wat er gedeeld wordt. Bij een kostenmaatschap deel je de lasten, niet de opbrengsten. Wat jij aan behandelingen omzet, blijft jouw omzet. Wat een collega-maat draait, blijft van hem of haar. De maatschap is in feite een afsprakenkader rond de gezamenlijke bedrijfsvoering, geen gezamenlijke onderneming met gedeelde winst.
Waarom kom je dit tegen in de mondzorg?
Een eigen praktijkruimte huren, inrichten en bemensen is duur voor één zelfstandige. Door met een paar collega’s samen te werken, deel je die vaste lasten en houd je toch de vrijheid van het zelfstandig ondernemerschap. Je bepaalt zelf je tarieven, je agenda en je manier van werken, terwijl de overhead wordt gedeeld.
Voor mondhygiënisten en tandarts-waarnemers is dat aantrekkelijk omdat het de instapdrempel verlaagt. Je hoeft niet in loondienst om toegang te krijgen tot een praktijkruimte, en je hoeft ook niet in je eentje een volledige praktijk op te zetten. De maatschap zit qua zelfstandigheid dicht tegen werken via een praktijk aan, maar met meer eigen inbreng in de kostenverdeling en de organisatie.
Hoe verdeel je omzet en kosten?
Bij een kostenmaatschap verdeel je in principe niets van de omzet. Iedere maat factureert zijn eigen honorarium, vaak rechtstreeks aan patiënten of aan een overkoepelende praktijk-bv, afhankelijk van hoe de maatschap is opgezet. Wat je wel verdeelt, zijn de gezamenlijke kosten. Gangbare verdeelsleutels zijn:
- Gelijke verdeling, waarbij elke maat een vast bedrag per maand bijdraagt.
- Naar omzet, waarbij wie meer draait ook meer bijdraagt aan de gezamenlijke kosten.
- Naar gebruik, bijvoorbeeld op basis van het aantal stoeluren of dagdelen dat je de ruimte gebruikt.
Leg de gekozen verdeelsleutel vast in een maatschapsovereenkomst, inclusief wat er gebeurt als een maat vertrekt of minder gaat werken. Werk je daarnaast bij meerdere praktijken of maatschappen tegelijk, dan wordt het overzicht al snel lastig. Lees hoe je de administratie bij meerdere praktijken overzichtelijk houdt.
Administratie per maat
Ook binnen een maatschap blijf je zelf verantwoordelijk voor je eigen administratie. Je factureert je eigen honorarium, houdt je eigen omzet bij en doet je eigen belastingaangifte als zelfstandige. De maatschap regelt de gezamenlijke kosten, niet jouw boekhouding.
Werk je op basis van een percentage van de omzet die via de praktijk loopt, bijvoorbeeld omdat de maatschap ook patiëntenwerving en planning centraal regelt, dan gelden dezelfde principes als bij reguliere waarneming. Lees meer over hoe factureren op percentage in de praktijk werkt.
Aandachtspunten: fiscaal en aansprakelijkheid
Een paar dingen om vooraf scherp te hebben, met dien verstande dat je voor de precieze uitwerking altijd een boekhouder of fiscalist raadpleegt:
- Fiscale zelfstandigheid. De Belastingdienst kijkt naar de feitelijke situatie, niet alleen naar de overeenkomst. Zorg dat je ondernemersrisico en zelfstandigheid ook in de praktijk aantoonbaar zijn, zeker met het oog op de handhaving rond schijnzelfstandigheid.
- Aansprakelijkheid. Bij een maatschap kun je, afhankelijk van de gekozen vorm en overeenkomst, mede-aansprakelijk zijn voor verplichtingen die namens de maatschap zijn aangegaan. Laat de overeenkomst hierop juridisch checken.
- Uittreding. Spreek vooraf af hoe een maat kan uittreden en wat er met lopende verplichtingen gebeurt.
- Btw en facturatie. Facturen stuur je als individuele zelfstandige, niet namens de maatschap als geheel. Bekijk je btw-positie per situatie, want die hangt af van het soort behandelingen dat je verricht.
Hoeveel maten je ook bent, het rekenwerk per praktijk blijft hetzelfde: omzet vastleggen, honorarium of tarief toepassen en er een correcte factuur onder zetten. Dat rekenwerk hoef je niet zelf te doen: DentalFact houdt het voor je bij, ook als je naast de maatschap nog bij andere praktijken werkt.
In een maatschap factureer je nog steeds op je eigen naam. Je eigen omzet en honorarium houd je dus ook gewoon zelf bij.