Waarneem je als zelfstandige in een tandartspraktijk, dan werk je meestal op basis van een overeenkomst van opdracht. Veel praktijken en waarnemers gebruiken daarvoor een modelovereenkomst: een door de Belastingdienst beoordeeld voorbeeldcontract. Waarom is dat verstandig, wat staat erin en hoe gebruik je hem in de praktijk?
Waarom een modelovereenkomst?
Werk je als zelfstandige, maar lijkt je situatie in de praktijk toch op een dienstverband, dan spreekt men van schijnzelfstandigheid. Denk aan een vaste werktijd, een vaste plek, gezag van de praktijkhouder over hoe je je werk uitvoert en geen enkel ondernemersrisico. De Belastingdienst kan dat zo beoordelen, met gevolgen voor zowel de praktijk als jou: naheffingen loonheffing, premies en soms boetes.
Een modelovereenkomst is een manier om die twijfel vooraf weg te nemen. Het is een voorbeeldtekst die de Belastingdienst heeft beoordeeld op de kenmerken van zelfstandig ondernemerschap: geen gezagsverhouding, vrijheid om het werk naar eigen inzicht uit te voeren, en een reëel ondernemersrisico. Werk je volgens de bepalingen in zo’n overeenkomst, dan geeft dat beide partijen meer zekerheid dat de samenwerking fiscaal als zelfstandig wordt gezien.
Goedgekeurde modelovereenkomsten bestaan al
Voor de mondzorg hoef je meestal niet zelf een overeenkomst te laten beoordelen. Er zijn algemene modelovereenkomsten beschikbaar, en beroepsverenigingen in de mondzorg hebben voor waarneming specifieke varianten laten toetsen. Vraag bij je beroepsvereniging na welke actuele, goedgekeurde modelovereenkomst voor jouw situatie geldt, of raadpleeg de website van de Belastingdienst voor het overzicht van beoordeelde overeenkomsten.
Wat leg je vast in de overeenkomst?
Een modelovereenkomst voor waarneming beschrijft doorgaans:
- De aard van de opdracht. Dat je als zelfstandige waarneemt, niet in dienst treedt, en zelf bepaalt hoe je de behandelingen uitvoert.
- Geen gezagsverhouding. De praktijk kan roosterafspraken maken, maar geeft geen inhoudelijke instructies over de uitvoering van je vak.
- Vrijheid in vervanging. Onder voorwaarden mag je jezelf laten vervangen door een collega.
- Het honorarium-percentage. Het percentage van de omzet dat je als waarnemer ontvangt, en over welke omzet dat percentage wordt berekend.
- Facturatie en betaaltermijn. Hoe vaak je factureert en binnen hoeveel dagen betaald wordt.
- Duur en opzegtermijn. Voor welke periode de overeenkomst geldt en hoe je die kunt beëindigen.
Belangrijk: je moet je ook daadwerkelijk aan de overeenkomst houden. Een modelovereenkomst op papier helpt niet als de praktijk in de praktijk toch je uren bepaalt en je werk inhoudelijk aanstuurt. Twijfel je over jouw situatie, leg die dan voor aan een boekhouder of raadpleeg de Belastingdienst.
Hoe gebruik je hem in de praktijk?
Bespreek met de praktijk welke modelovereenkomst je gebruikt, vul de praktijkspecifieke gegevens in zoals het honorarium-percentage, en onderteken de overeenkomst voordat je start. Bewaar een kopie bij je administratie. Lees ook hoe je percentage-afspraken maakt met de praktijk, zodat de afspraken in je overeenkomst en op je factuur op elkaar aansluiten.
Eenmaal aan de slag, draait alles om het rekenwerk: de omzet die je draait, het percentage uit je overeenkomst, en de factuur die daaruit volgt. Je houdt per praktijk je omzet bij, DentalFact rekent automatisch je honorarium uit volgens het afgesproken percentage en zet er een factuur-PDF onder. Bekijk hoe waarneming factureren in de praktijk werkt.
Een waarneming is een aparte afspraak en hoort een aparte factuur te krijgen. Je legt hem los van je vaste praktijken vast, met het percentage dat in de overeenkomst staat.